محمد مهريار
630
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
خصوصيات نطنز ذيل عنوان نطنز و ديههاى ديگر گفتوگو كردهايم مىپردازيم به واژهء نام آن . واژهشناسى : كلهرود بهطورى كه از دقت نخستين در نام آن آشكار مىشود از دو جزء « كله + رود » تركيب شده است . دربارهء جزء دوم « رود » حاجتى به توضيح نيست كه به معناى رودخانه است ، اما جزء نخستين كلمه درست همان صورت ديگرى از كره است چون در زبان پهلوى ( زبان بنياد ) حرف « ر » و « ل » يك علامت دارد . بنابراين « كره » همان « كله » است و « كله » همان « كره » . در نام كره توضيحات مفصل آورديم و گفتيم كره به معناى سود است و بنابراين كلهرود به معناى رودخانهء سودمند است ، رجوع به « كره » شود . توضيح آنكه به همين صورت كرهرود معادل كلهرود و محلهاى ديگرى در ايران نامبردار مىباشد و از آن جمله است كرهرود ( اراك و رودبار و غيره ) . كليجه - كرم كليسان Kelis n كليسان نام ديهى است در دهستان گركن لنجان . اين ديه در سال 1375 ، جمعيت آن 367 نفر بوده است « 1 » و تمام خصوصيات گركن دربارهء اين ديه نيز صادق است . « 2 » اين ديه از اين پيش آباد نبود ؛ بيماريهاى واگير و بومى و آفات حيوانى و گياهى در ناحيهء گركن ، و بهخصوص در اين ديه طوفان و غوغا مىكرد . رفتهرفته وضع آن بهتر شده و امروز آبادانى آن خيلى بهتر است . دربارهء تاريخ آن نكتهء گفتنى اينكه ، چون ارمنيان را از ايروان به امر شاه عباس اول به ايران كوچ دادند و در اصفهان مستقر ساختند ، كليسان هم يكى از آن ديهها بود كه ارامنه در آن سكونت پيدا كردند و فقط اين ديه در ناحيهء گركن نبود بلكه ديههاى ديگرى نيز در اطراف و از جمله پيربكران و سمسان و غيره به ارمنيان اختصاص داده شده بود و عجب آنكه در حال حاضر ، و شايد از اول دو قرن حاضر يك نفر ارمنى نيز در آن سكونت نداشته و ندارد . تمام ارمنيان ناحيت لنجان از آن ناحيه گريختند و بيشتر به شهر و ديار خود بازگشتند و كمى از آنها نيز به اقوام و ياران خود در جلفا و فريدن پيوستند . از اينجا
--> ( 1 ) - ن . ك . نشريهء 289 م . آ . ا . ص 41 . ( 2 ) - ن . ك . به : عنوان گركن در همين فرهنگ .